Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) pełni istotną rolę w zwiększaniu transparentności finansowej. Pozwala on identyfikować rzeczywistych beneficjentów spółek i podmiotów obrotu gospodarczego, ułatwiając tym samym monitorowanie przepływów finansowych i eliminując możliwość ukrywania tożsamości osób sprawujących rzeczywistą kontrolę nad podmiotem. Dzięki obowiązkowi wskazania beneficjentów rzeczywistych, CRBR wspiera instytucje finansowe i organy nadzoru w skutecznym wykrywaniu i zapobieganiu prania pieniędzy czy finansowania terroryzmu.
CRBR uregulowany jest w Polsce w Ustawie z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy o finansowaniu terroryzmu (Ustawa AML), stanowiącej implementację do polskiego systemu prawnego Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniająca rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 i uchylająca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE.
Zgodnie Ustawą AML, beneficjentem rzeczywistym jest każda osoba fizyczna sprawująca bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad podmiotem poprzez posiadane uprawnienia, które wynikają z okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiające wywieranie decydującego wpływu na czynności lub działania podejmowane przez podmiot, lub każdą osobę fizyczną, w imieniu której są nawiązywane stosunki gospodarcze lub jest przeprowadzana transakcja okazjonalna.
W dalszej części Ustawa AML precyzuje, że beneficjentem rzeczywistym spółki jest:
akcjonariusz lub udziałowiec posiadający więcej niż 25% akcji lub udziałów spółki,
osoba fizyczna posiadająca więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym spółki, w tym także zastawnik albo użytkownik,
osoba fizyczna sprawująca kontrolę nad osobą prawną lub osobami prawnymi, którym łącznie przysługuje prawo własności więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji lub które łącznie dysponują więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym tej osoby prawnej, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu,
osoba fizyczna sprawująca kontrolę nad spółką poprzez posiadanie uprawnień, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości,
osoba fizyczna zajmująca wyższe stanowisko kierownicze w przypadku udokumentowanego braku możliwości ustalenia lub wątpliwości co do tożsamości osób fizycznych wskazanych wyżej oraz w przypadku niestwierdzenia podejrzeń prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.
Natomiast beneficjentem rzeczywistym trustu jest:
założyciel, w tym fundator w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (UFR)powiernik, w tym członek zarządu w rozumieniu UFR,
nadzorca, jeżeli został ustanowiony, w tym członek rady nadzorczej w rozumieniu UFR
beneficjent, w tym beneficjent w rozumieniu UFR lub – w przypadku gdy osoby fizyczne czerpiące korzyści z danego trustu nie zostały jeszcze określone – grupa osób, w których głównym interesie powstał lub działa trust,
inna osoba sprawująca kontrolę nad trustem.
Beneficjentem rzeczywistym trustu może być również inna osoba fizyczna o uprawnieniach lub obowiązkach równoważnych do wyżej wymienionych.
Zgodnie z Ustawą AML, obowiązek zgłoszenia beneficjenta rzeczywistego do CRBR mają następujące podmioty:
Spółki prawa handlowego (jawna, komandytowa, komandytowo-akcyjna, z ograniczoną odpowiedzialnością, prosta spółka akcyjna oraz spółka akcyjna z wyjątkiem spółki publicznej),
trusty, których powiernicy lub osoby zajmujące stanowiska równoważne mają miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub nawiązują stosunki gospodarcze lub nabywają nieruchomość na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w imieniu lub na rzecz trustu,
spółki partnerskie,
europejskie zgrupowania interesów gospodarczych,
spółki europejskie,
spółdzielnie,
spółdzielnie europejskie,
stowarzyszenia podlegające wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS),
fundacje.
Powyższy katalog ma charakter zamknięty, co oznacza, że podmioty inne niż wymienione powyżej, nie podlegają obowiązkowi zgłaszania informacji do CRBR.
Obowiązek zgłoszenia informacji do CRBR należy wykonać w terminie 14 dni od daty wpisu podmiotu do Krajowego Rejestru Sądowego lub w terminie 14 dni od daty:
utworzenia trustu,
przeniesienia siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez powiernika trustu lub osobę zajmującą równoważne stanowisko,
nawiązania stosunków gospodarczych lub nabycia nieruchomości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w imieniu lub na rzecz trustu, przez powiernika trustu lub osobę zajmującą równoważne stanowisko.
Należy pamiętać, że wskazane w poprzedzającym akapicie podmioty mają także obowiązek dokonywania aktualizacji informacji zgłoszonych do CRBR. Należy ich dokonać w terminie 14 dni liczonych od dnia ujawnienia zmiany przez Krajowy Rejestr Sądowy.
Uwaga!
W odniesieniu wpisów do KRS o charakterze deklaratoryjnym termin 14 dni liczony jest od dnia dokonania czynności faktycznej. Przykładowo, w przypadku zawarcia umowy sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, zarząd spółki ma 14 dni od dnia zawarcia umowy (a nie od ujawnienia stosownych zmian w KRS) na dokonanie aktualizacji informacji o beneficjentach rzeczywistych w CRBR.
Zgłoszenia lub aktualizacje informacji w CRBR dokonuje się wyłącznie za pośrednictwem strony https://www.podatki.gov.pl/crbr/. Konieczne jest posiadanie profilu zaufanego lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego przez osobę uprawnioną do dokonania zgłoszenia lub aktualizacji w imieniu podmiotu obowiązanego.
Warto pamiętać o terminowym dokonaniu zgłoszenia lub aktualizacji, gdyż w przypadku niedopełnienia obowiązków w tym zakresie, Ustawa AML przewiduje karę administracyjną w wysokości do 1 miliona złotych. Kara ta może być nałożona także na podmiot, który zgłosił do CRBR nieprawdziwe informacje na temat swojego beneficjenta rzeczywistego.
adw. Aleksandra Skrzypczyńska
Wszystko zaczyna się od rozmowy
Po wysłaniu wiadomości skontaktuję się z Tobą
w ciągu 24 godzin.
